Cái nắm đấm định mệnh giáng xuống.
Một tiếng "bốp" khô khốc vang lên giữa đêm, nắm tay rắn như đá của Cường nện trúng quai hàm Ba Tỏi. Thân hình to béo của gã con địa chủ bật ngửa ra sau, hai chân loạng choạng giẫm phải vũng nước đọng bên chuồng ngựa. Gã trượt chân, lảo đảo, hai tay quờ quạng trong khoảng không tìm chỗ víu nhưng chẳng vớ được gì. Rồi cả tấm thân ấy đổ nhào.
Cạch.
Một tiếng động đục, nặng, rợn người. Gáy Ba Tỏi đập trúng cái bậc thềm đá xanh kê trước cửa chuồng ngựa. Tiếng động ấy không lớn, nhưng nó như cây kim lạnh đâm thẳng vào tim Cường, khiến chàng đứng sững lại giữa cơn cuồng nộ. Ánh trăng soi xuống. Cái đầu Ba Tỏi nghẹo sang một bên một cách bất thường, hai mắt trợn trừng nhìn lên bầu trời mà không còn thấy gì nữa. Từ dưới gáy, một dòng đen sẫm rỉ ra, loang dần trên mặt đá, thẫm lại dưới trăng như mực.
— Ba... Ba Tỏi? — Cường lắp bắp, cơn giận bốc lên đầu lúc nãy giờ tan biến đâu mất, thay vào đó là một thứ lạnh toát chạy dọc sống lưng. Chàng bước tới, cúi xuống. — Ê... đứng dậy đi... đứng dậy...
Nhưng cái xác không nhúc nhích. Lồng ngực phưỡn ra của gã không còn phập phồng. Bàn tay Cường run rẩy đưa tới gần mũi gã — không một hơi thở. Chàng giật phắt tay lại như chạm phải than hồng.
— Trời đất quỷ thần ơi...
Ba tiếng ấy bật ra khỏi miệng Cường yếu ớt, lạc giọng. Chàng ngồi phệt xuống đất, mắt dán vào vũng máu đang loang rộng. Mới khoảnh khắc trước, chàng còn là một thằng trai mười tám đầy nghĩa khí lao đi cứu người con gái mình thương. Giờ đây, dưới ánh trăng lạnh lẽo này, chàng đã thành một kẻ gây án mạng. Bàn tay chàng — bàn tay từng nắm cây dao găm cán sừng của cha mà thề sống cho đàng hoàng — giờ đã nhuốm máu người.
— Anh Cường... anh Cường ơi... — Tiếng Sương thổn thức kéo chàng về thực tại.
Nàng đang co rúm bên gốc cây vú sữa, tà áo rách bươm để lộ bờ vai trắng, mái tóc rối tung, hai tay ôm lấy ngực mà run lẩy bẩy. Đôi mắt đen tròn của nàng mở to nhìn cái xác, nhìn Cường, ngập tràn kinh hoàng. Nước mắt nàng chảy thành dòng, môi mấp máy mà không nói nên lời.
Chính cái nhìn ấy của nàng đã đánh thức Cường. Chàng bật dậy, lao tới ôm choàng lấy Sương, kéo nàng đứng lên.
— Em... em có sao không? Nó có làm gì em không?
— Em... em không sao... nhưng anh... anh giết... anh giết người ta rồi... — Sương nấc lên từng tiếng, cả thân hình mềm nhũn dựa vào ngực chàng.
Cường nghiến răng, ngước nhìn cái xác lần cuối. Lòng chàng quặn lại. Chàng không hề muốn giết hắn. Chàng chỉ muốn cho hắn một bài học, muốn cứu Sương khỏi bàn tay nhơ nhuốc của hắn. Nhưng số trời đã định, cái thềm đá vô tình kia đã biến một cú đấm thành một mạng người.
— Ba Tỏi! Cậu Ba ơi! — Một tiếng gào thất thanh vang lên từ phía góc sân.
Bảy Cồ vừa lồm cồm bò dậy sau cú đánh ngã của Cường, vừa lảo đảo tiến tới thì thấy cảnh tượng kinh hoàng. Gã quản gia tóc tai bù xù, mặt cắt không còn giọt máu, lùi lại mấy bước rồi quay đầu chạy ngược vào nhà trong, vừa chạy vừa la inh ỏi.
— Giết người rồi! Cậu Ba chết rồi! Bớ người ta! Thằng Cường nó giết cậu Ba rồi! Bắt lấy nó! Bắt lấy nó!
Tiếng gã xé toang màn đêm tĩnh mịch. Trong dinh cơ ba gian, đèn măng-sông bắt đầu sáng lên. Tiếng chân người rậm rịch, tiếng chó sủa nhặng xị, tiếng quát tháo nhao nhao. Cả cái dinh cơ nhà địa chủ đang choàng tỉnh.
Hai Râu cũng vừa hồi sức, ngồi dậy ôm cái đầu còn choáng váng, thấy động liền rút con dao bầu giắt lưng ra, lảo đảo lao tới phía Cường.
— Thằng khốn! Mày dám...
Cường không còn cách nào khác. Chàng đẩy Sương ra sau lưng, một tay vung lên đỡ con dao bổ tới, một tay tung cước trúng giữa ngực Hai Râu. Gã bật văng ra, đập lưng vào cây cột chuồng ngựa, con dao văng đi lăn lông lốc. Nhưng Cường biết, lần này chàng không còn thời gian để đánh đấm nữa. Tay chân nhà Tỏi đang ùa ra. Chỉ chậm một khắc thôi là chàng và Sương sẽ bị vây kín.
— Đi! Mau lên em! — Cường nắm chặt tay Sương, kéo nàng chạy về phía hàng rào dâm bụt phía sau.
— Anh... em không chạy được... chân em... — Sương vấp ngã, đầu gối nàng rỉ máu sau cú giằng co với Ba Tỏi.
Không một lời, Cường cúi xuống xốc nàng lên lưng, một tay đỡ, một tay vẹt đám lá dâm bụt mà phóng qua. Gai cào rách cả áo, tươm máu trên cánh tay chàng, nhưng Cường chẳng buồn để ý. Phía sau, ánh đuốc đã rực lên, tiếng người hò hét đuổi theo:
— Nó chạy đằng kia! Đuổi theo! Đừng cho nó thoát!
Cường cõng Sương băng qua khoảnh vườn tối, lội xuống con mương nhỏ, men theo bờ ruộng mà chạy. Bùn ngập tới gối, mỗi bước chân là một lần níu kéo, nhưng sức trai mười tám cùng nỗi sợ hãi cho người mình thương khiến chàng chạy như bay. Sau lưng, tiếng ồn ào dần xa, ánh đuốc loang loáng trong đêm rồi tản ra nhiều hướng. Chàng biết bọn chúng đã chia nhau lùng sục.
Khi đã ra tới bụi tre đầu xóm dưới, Cường mới đặt Sương xuống, cả hai thở dốc. Trăng vẫn sáng lạnh trên cao, soi xuống hai gương mặt tái mét. Sương ôm lấy Cường, khóc tức tưởi.
— Anh ơi... bây giờ làm sao... bây giờ anh làm sao đây... họ sẽ giết anh mất...
Cường đỡ lấy gương mặt đầm đìa nước mắt của nàng. Trong khoảnh khắc ấy, chàng quên cả nỗi sợ của chính mình, chỉ thấy thương nàng đến quặn lòng.
— Em đừng khóc. Anh đưa em về nhà. Em về nhà, đóng cửa, không được ra ngoài. Sáng mai có ai hỏi, em cứ nói em không hay biết gì hết, nghe chưa?
— Còn anh? Anh đi đâu? — Sương nắm chặt vạt áo chàng, không chịu buông.
Cường ngẩng mặt nhìn trời. Vành trăng tròn vành vạnh, vô tình, vẫn treo lơ lửng giữa bầu trời quê hương mà chàng sắp phải rời bỏ. Lòng chàng đau như cắt.
— Anh phải đi khỏi đây. Đêm nay. Ngay bây giờ. — Giọng chàng nghẹn lại. — Anh giết người rồi, Sương à. Hương quản Tỏi nó không để anh yên đâu. Anh ở lại thì cả anh, cả má anh, cả em với gia đình em đều mang họa.
Sương òa lên nức nở, vùi mặt vào ngực chàng. Cường siết nàng vào lòng, mùi tóc nàng, hơi ấm nàng — tất cả khắc sâu vào tim chàng như một vết dao. Chàng đưa nàng về tới đầu ngõ nhà, dưới mái lá nghèo thoảng mùi thuốc Bắc của cha nàng đang bệnh.
— Em vào đi. — Cường gỡ tay nàng ra, giọng cương quyết mà run rẩy. — Cây trâm gỗ anh tặng em, em giữ lấy. Anh hứa với em rồi đó. Anh lên Sài Gòn, làm ăn nên người, anh sẽ về đón em với má anh. Em chờ anh, nghe chưa Sương? Mấy năm cũng được. Em chờ anh.
— Em chờ... em chờ anh... dù bao lâu em cũng chờ... — Sương nắm lấy bàn tay đầy máu và bùn của chàng, áp lên má mình. — Anh đi đường phải giữ mình. Đừng để má anh, đừng để em... mất anh...
Cường cắn răng. Chàng cúi xuống, đặt lên trán nàng một nụ hôn nhẹ như cánh chuồn chuồn, rồi dứt khoát quay lưng. Chàng không dám nhìn lại, bởi sợ rằng nếu nhìn thêm một lần nữa, chàng sẽ không còn đủ can đảm mà rời đi.
°°°
Cường chạy thẳng về căn nhà lá xiêu vẹo cuối xóm của mình. Đèn dầu trong nhà còn leo lét. Mẹ chàng — Thị Mén — vẫn còn thức, đang ngồi vá tấm áo cũ dưới ánh đèn. Nghe tiếng chân con, bà ngẩng lên, rồi giật mình đứng phắt dậy khi thấy bộ dạng máu me bùn đất của Cường.
— Cường! Con làm sao vậy? Máu ở đâu ra vậy con?
Cường quỳ sụp xuống trước mẹ, nước mắt thằng con trai cứng cỏi lần đầu trào ra.
— Má ơi... con lỡ tay rồi má ơi... Con đánh chết cậu Ba Tỏi rồi...
Thị Mén lảo đảo, tay chống vào vách phên tre mới khỏi ngã. Khuôn mặt bà nhăn nhúm vì khổ cực thoáng chốc trắng bệch. Bà đã sợ điều này từ lâu, đã dặn con dằn cái tính nóng đừng đụng nhà địa chủ, vậy mà tai họa cuối cùng vẫn ập tới.
— Trời ơi là trời... — Bà ôm lấy đầu con, run rẩy. — Sao lại nông nỗi này hả con... sao lại...
— Nó bắt cóc con Sương, định làm nhục con nhỏ. Con không cứu không được má à. Con đánh nó, ai dè nó té đập đầu xuống thềm đá... Con đâu có muốn giết người đâu má... — Cường nấc lên.
Thị Mén nhắm nghiền mắt. Trong khoảnh khắc, bà như già thêm chục tuổi. Nhưng rồi, là một người mẹ, bản năng bảo vệ con trỗi dậy mạnh hơn cả nỗi đau. Bà lau vội nước mắt, kéo con đứng dậy.
— Nghe má nói nè. Con không được ở đây. Hương quản Tỏi với cả cái sở mật thám của nó sẽ lùng con tới chết. Con phải đi ngay. — Bà quay vào buồng, lục lọi dưới chiếu, lôi ra một cái ruột tượng vải đã sờn, dúi vào tay con. — Đây là mấy đồng bạc với mấy cắc má dành dụm bao năm. Con cầm lấy. Lên Sài Gòn mà sống, ở trển rộng, người ta không biết mặt con.
— Má... còn má thì sao? Con đi rồi má ở lại một mình... — Cường ôm chặt mẹ, không nỡ rời.
— Má già rồi, má không sao đâu. — Bà vuốt tóc con, giọng nghẹn ngào mà cố làm ra cứng cỏi. — Con còn trẻ, con phải sống. Con sống cho đàng hoàng, làm nên người, đó mới là báo hiếu cho má. Đi đi con. Đừng để chậm trễ. Mang theo cây dao găm của cha con đó. Nó phù hộ cho con.
Cường sờ vào thắt lưng. Cây dao găm cán sừng của cha vẫn còn đó, ấm áp như có hơi người. Chàng quỳ lạy mẹ ba lạy giữa nền đất, nước mắt rơi lã chã.
— Con đi má ơi... Con hứa, ngày nào đó con sẽ về đón má. Con không quên đâu. Má ráng giữ gìn...
— Đi đi! — Thị Mén đẩy con ra cửa, giọng vỡ òa. — Đi đi con! Má thương con...
°°°
Bến ghe đầu làng vắng tanh dưới sương đêm. Cường lom khom men theo bờ rạch tìm cách thoát thân thì một bóng người nhỏ thó từ trong bụi lá nhảy ra, làm chàng giật bắn người, suýt rút dao.
— Anh Cường! Em nè! — Là Bé Tám, con gái chủ quán cơm. Cô gái thở hổn hển, mắt sưng mọng. — Em hay tin rồi. Em chờ anh ở đây nãy giờ. Em biết thế nào anh cũng ra bến này.
— Bé Tám? Sao em ở đây giờ này? Nguy hiểm lắm, về nhà đi! — Cường hoảng hốt.
— Em không về! — Bé Tám lắc đầu nguầy nguậy, rồi chỉ tay xuống một chiếc ghe bầu đang đậu khuất sau lùm bần. — Có chú Tư lái buôn lát nữa nhổ neo xuôi xuống Long Xuyên rồi đi Sài Gòn. Em năn nỉ chú rồi, chú chịu cho anh quá giang. Anh xuống ghe trốn đi, mau lên, kẻo tụi nó ra tới bây giờ.
Cường sững người nhìn cô gái. Mới hôm nào chàng còn trách Bé Tám lắm chuyện, gièm pha giữa chàng với Sương. Vậy mà giờ phút sinh tử này, chính cô lại liều mình giúp chàng. Lòng chàng dâng lên một niềm cảm kích khôn tả.
— Bé Tám... anh... anh không biết nói sao... — Cường nắm tay cô. — Cái ơn này anh không quên.
— Anh đừng nói ơn nghĩa gì hết. — Bé Tám quay mặt giấu giọt nước mắt. — Anh đi mạnh giỏi. Anh... anh đừng quên cái làng này là được rồi. Mau đi đi.
Cường nhảy xuống ghe. Chú Tư lái buôn — một người đàn ông trung niên ít nói — lẳng lặng nhổ sào, đẩy ghe ra giữa dòng. Chiếc ghe bầu lặng lẽ trôi xuôi theo con nước, bỏ lại sau lưng bến nước, bỏ lại bóng Bé Tám đứng khóc bên bờ, bỏ lại căn nhà lá có người mẹ già, bỏ lại mái nhà xóm dưới có người con gái chàng thương.
Vừa lúc ấy, từ phía dinh cơ Hương quản Tỏi, một tiếng gào thét xé tan màn đêm vọng tới tận bến sông, ai oán và cuồng dại:
— Con tôi! Con trai tôi! Trời ơi con tôi chết rồi! — Đó là tiếng Hương quản Tỏi, vừa được khiêng xác con về. Lão gào lên như con thú bị thương. — Thằng Cường! Thằng Phan Cường! Tao thề với trời đất, dù mày trốn xuống đất, lên trời, tao cũng moi mày ra! Tao truy mày tới tận cùng trời cuối đất! Tao bắt được mày, tao bằm mày ra trăm mảnh! Phan Cường!
Tiếng gào ấy đuổi theo Cường trên mặt nước, dội vào lòng chàng như một lời nguyền định mệnh. Chàng đứng trên mũi ghe, nắm chặt cây dao găm cán sừng của cha, nhìn cái làng quê thân yêu lùi xa dần trong màn sương trắng. Ánh trăng vẫn lạnh lẽo soi xuống, nhuốm một màu bàng bạc lên dòng nước, lên gương mặt chàng trai mười tám đang đỏ hoe khóe mắt.
Đêm nay, máu đã nhuộm đêm trăng. Cuộc đời chàng lãng tử Phan Cường, từ giây phút này, đã rẽ sang một ngả khác — ngả đường lang bạt giang hồ, không biết ngày về.
— Vĩnh biệt làng. Vĩnh biệt má. Vĩnh biệt em, Sương à... — Cường thì thầm, giọng tan vào gió đêm. — Anh sẽ về. Nhứt định anh sẽ về.
Chiếc ghe khuất dần sau khúc quanh con rạch. Phía sau, tiếng gào của Hương quản Tỏi vẫn còn vọng lại, dai dẳng, như báo trước một cuộc truy lùng không hồi kết đang chờ chàng nơi cuối trời xa.